Słownik terminów systemu nawigacji satelitarnej Słownik terminów systemu nawigacji satelitarnej

Almanach
(Almanac) - W odniesieniu do systemów nawigacji satelitarnej- plik zawierający dane dotyczące przewidywanego rozmieszczenia satelitów nawigacyjnych. Jego znajomość pozwala min. na planowanie misji pomiarowych. Pliki te udostępniane są bezpłatnie. Ich aktualność wynosi ok. 30 dni. Jak i czym planować:
http://www.trimble.com/planningsoftware.shtml

 Błąd standardowy (RMS)
Błąd standardowy, błąd średni, odchylenie średnie wyników pomiarów tej samej wielkości otrzymanych przy użyciu tego samego narzędzia pomiarowego.Oznacza się go zwykle symbolem s i wyraża wzorem:

 


gdzie xi - i-ty wynik pomiaru, - wartość średnia wyników pomiarów, n - liczba pomiarów.

CEP
(Circular Error Probable) - 50% pozycji wyznaczanych dwuwymiarowo znajduje się wewnątrz okręgu o promieniu CEP np. CEP<15 m – 50% pomiarów zawrze się w okręgu o promieniu 15 m. W wielkim skrócie można powiedzieć, że CEP jest miarą „dokładności” odbiornika. Patrz także SEP.

DOP
(Dilution of Precision) - Zestaw współczynników wiążących błąd pomiaru odległości do satelity z błędem wyznaczenia pozycji, wielkości DOP są pochodną konfiguracji geometrycznej układu satelity-odbiornik. Mniejsze wartości współczynników DOP odpowiadają lepszym warunkom geometrycznym.

DGPS
(Differential GPS ) - Korekcja różnicowa polegająca na wprowadzeniu poprawki do pomiarów wykonywanych przez odbiornik. Poprawka pochodzi ze stacji referencyjnej. Zastosowanie poprawek różnicowych pozwala osiągnąć dokładność 0,5- 5 metrów. Dane są przesyłane ze stacji referencyjnej do odbiornika za pośrednictwem fal radiowych.

EGNOS
(Euro Geostationary Navigation Overlay Service) - Różnicowy system korekcji pomiarów GPS składający się naziemnych stacji referencyjnych, które przesyłają poprawki do dwóch satelitów geostacjonarnych EGNOS (AOR-E, IOR). Za pośrednictwem tych satelitów, sygnał trafia do odbiorników GPS pozwalając na skorygowanie pomiaru dokonanego na podstawie danych z satelitów GPS. System występuje w trzech kompatybilnych ze sobą wersjach regionalnych : WAAS w Ameryce, EGNOS w Europie oraz japoński MSAS w Azji. EGNOS pozwala na zmniejszenie błędu pomiaru pozycji z ok.10 m do poniżej 3 metrów w odbiornikach przystosowanych do odbioru tego sygnału. Dostępność sygnału EGNOS jest często ograniczana przez przeszkody terenowe ze względu na „niskie” umiejscowienie satelity (kierunek południowy ok. 22 st. nad horyzontem). Więcej:
http://www.esa.int/esaNA/GGG63950NDC_egnos_0.html

GALILEO
Planowany do realizacji system nawigacji satelitarnej realizowany przez kraje europejskie. Będzie to system „cywilny”. Więcej: Arial'>
http://www.esa.int/esaNA/galileo.html

GDOP
(Geometrical Dilution of Precision) - geometryczne rozmycie dokładności, współczynnik ten jest odwrotnie proporcjonalny do objętości bryły, której wierzchołkami są pozycje obserwowanych satelitów i odbiornika.

GLONASS
Globalny System Nawigacyjny- podobnie jak GPS z tą różnicą, że właścicielem systemu są siły zbrojne Rosji. Istnieją także różnice techniczne. System składa się z 24 (docelowo) satelitów rozmieszczonych na trzech orbitach kołowych o promieniu ok. 19100 km. Płaszczyzna orbit nachylona jest do płaszczyzny równika pod kątem 64,8 stopnia. Czas obiegu satelity wokół Ziemi wynosi ok. 11 godzin i 15 minut. Glonass nie osiągnął pełnej sprawności z uwagi na nie skompletowaną konstelację satelitów. W sprzedaży są dostępne specjalizowane odbiorniki obsługujące jednocześnie system GPS i GLONASS. Więcej: 
http://www.glonass-ianc.rsa.ru/pls/htmldb/f?p=201:1:4983307642830443794

GPS
(Global Positioning System)- Globalny System Pozycjonowania – system satelitarny służący do szybkiego wyznaczenia pozycji obserwatora (anteny) w globalnym układzie odniesienia (WGS84). Składa się z następujących segmentów:

  • kosmicznego w skład, którego wchodzi 27 satelitów (w tym 3 zapasowe) okrążających Ziemię na sześciu orbitach kłowych o promieniu ok. 20200 km. Płaszczyzna orbit nachylona jest w stosunku do płaszczyzny równika pod kątem 55 stopni. Czas obiegu satelity wokół Ziemi wynosi ok. 11 godzin i 55 minut.
  • nadzoru składającego się z Głównej Stacji Nadzorującej znajdującej się Bazie Sił Powietrznych Falcon w Colorado Springs i stacji monitorujących na Hawajach, w Kwajalein, Diego Garcia i Ascesion.
  • użytkowników- różnorodne odbiorniki umożliwiające odbiór sygnałów pochodzących z satelitów oraz ich dekodowanie i przetwarzanie.

Właścicielem systemu jest Departament Obrony USA (system wojskowy udostępniany do zastosowań cywilnych). Więcej: http://tycho.usno.navy.mil/gpsinfo.html lub http://www.navi.pl/

 HDOP
(Horizontal Dilution of Precision)- poziome rozmycie dokładności. Patrz także DOP.


NMEA
Standard transmisji danych nawigacyjnych używany m.in. przez wszystkie odbiorniki Garmina (od: National Marine Electronics Association's).

PDOP
(Position Dilution of Precision) - trójwymiarowe rozmycie dokładności, w pierwszym przybliżeniu wielkość PDOP jest nieco mniejsza od GDOP. Patrz także DOP.


SEP
(Spherical Error Probable) - 50% pozycji wyznaczanych trójwymiarowo znajduje się w sferze o promieniu SEP. Patrz także CEP. 

TDOP
(Time Dilution of Precision) - rozmycie dokładności czasu.


UERE
(User Equivalent Range Error) – estymowane odchylenie standardowe pomiaru odległości satelita-odbiornik. Parametr ten jest transmitowany przez satelitę. Patrz także DOP.

VDOP
(Vertical Dilution of Precision) - pionowe rozmycie dokładności. Patrz także DOP.

WGS 84
Elipsoida będąca matematycznym przybliżeniem kształtu Ziemi. Jest elipsoidą geocentryczną tzn. że jej środek znajduje się w środku ciężkości Ziemi. Jej powierzchnia stanowi odniesienie dla współrzędnych GPS.

Słownik opracował: Jacek Prengel